Gedachten van Aad

opmerkingen over actuele gebeurtenissen, leesrecensies, het werk, een enkel fotootje
About Me


My Other Sites
TwitterFacebook
Archive
2010 (35)
2009 (20)
 

AMAZON.COM en wetenschap

Ik lees in de recensie van Joop Hopster over het boek "Crimea. The Last Crusade" dat de auteur van dit werk, Orlando Figes, zich had misdragen. Dat was geheel aan mijn aandacht ontsnapt. Een maand of wat geleden werd bekend dat Orlando negatieve recensies had geschreven over boeken van collega's. Op zich is daar natuurlijk niks mis mee. Iemand met verstand van zaken mag -moet zelfs- kond doen van zijn/haar mening omtrent het gedachtengoed van anderen. Zo zit de westerse wetenschap nu eenmaal in elkaar. De boekbesprekingen in wetenschappelijke tijdschriften staan vol met recensies en lang niet alle besprekingen zijn positief.

Waar zit dan de pijn? Welnu Orlando heeft een en ander anoniem en niet goed doordacht gedaan. Schande natuurlijk, want we vinden dat men elkaar met open vizier moet 'bestrijden' en weloverwogen. Daar ben ik het op zich mee eens, maar even terugkomend op die tijdschriften. Ook daar zijn de besprekingen geregeld anoniem, of staan er enkel initialen of is de kwaliteit belabberd. Ook daar is het vizier dus soms gesloten, of staat dat ding op slechts een kiertje. Kennelijk vinden wij als gebruiker van dergelijke tijdschriften dat toch acceptabel.

Misschien zit de pijn toch ook nog ergens anders? Een recensie schrijven, gebruikmakend van de middelen die Amazon biedt misschien? Amazon -en de daarachter aan hobbelende concurrentie- vraagt vrij nadrukkelijk of lezers een review willen schrijven bij de boeken die ze aanbiedt. En waarom zou Orlando dat niet mogen doen? Omdat wij verwachten dat een gerespecteerd wetenschapper ook alleen publiceert -wat dan ook- langs gerespecteerde kanalen, te weten wetenschappelijke tijdschriften, congressen, eigen publicaties ondergebracht bij bekende uitegevers, en ga zo verder.

Ik proef hier zoiets van 'als iemand zijn wetenschappelijke mening ventileert met "nieuwerwetse middelen" zal er wel iets niet deugen'. Onterecht lijkt mij. Ook wetenschappers willen hun boodschap aan een zo'n breed mogelijk publiek verkondigen en dan moet je dus daar zijn waar dat publiek is. Amazon dus. En het heeft gewerkt, want wie kent nu Orlando Figes nog niet?.

Gewoon je mening verkondigen op het platform dat jou het meest geschikt lijkt daarvoor, maar dan wel met initialen graag.

Posted
 

SFX and the Peace Palace Library link resolver: Plinklet

A couple of weeks ago I received an email  Marc Le Hénanf of the Graduate Institute of International and Development Studies, Geneva. I quote from this email:

"As you certainly know, the Ppl catalogue is well reputed for jurists. Students and researchers of our Institute like to use it, especially to find articles references.
Would it possible to setup our SFX link resolver in your results pages, so our students could be able to get full text of these articles directly ?"

I gave this request some moments of thought and figured that it was not a hard thing to comply. So I asked Marc to send me some info about the SFX server, I quote again:

1. the ipdomain from which your students usually contact and search our OPAC
2. the exact link to your SFX link resolver
3. if you only want to see the link to your link resolver if the search results are article references
4. a few moments of your time to test

Marc answered and I started to work and created a small function in our Plinklet, which checks for IP and -if the IP corresponds with the information Marc gave me- shows a yellow bar with a link to the SFX server in Geneva. Of course with relevant Openurl information added to this link, otherwise the link does not work!

After Marc stated that everything worked fine, I decided to add some SFX services of Dutch universites, without asking, I admit. So, students from Geneva, Amsterdam, Leiden, Groningen, but also from Oslo (Norway) and Quebec (Université Laval, Canada) can, while searching the OPAC of the Peace Palace Library, with one mouse click use the SFX server in their own institute. Thus using the institutes e-resources and not the resources of the Peace Palace Library for which they have to login first (see image below: remote access login). 

As Marc noted in his first email to me the library of the Peace Palace is famous for its 'habit' of adding journal articles to the OPAC. The library will continue to do so, nowadays about 25.000 articles and bookitems (chapters) per year. So students, scholars, use this OPAC and -who knows-  you will get the full-text of the articles right away!

Geneve

Posted
 

Boekhandel en Bibliotheek

In de De Groene Amsterdammer van 2 september jongstleden staat een bijdrage van J. Bernlef, p. 47. In dit verhaal een zinnige uitspraak, die ik hier citeer:

"Toch houd ik het erop dat het tij valt te keren als de boekhandel activiteiten weet te ontplooien die het voor de klant aantrekkelijk maken toch naar zijn winkel te blijven komen".
Vrij naar dit citaat":
"Toch houd ik het erop dat het tij valt te keren als de bibliotheekl activiteiten weet te ontplooien die het voor de bezoeker aantrekkelijk maken toch naar zijn bibliotheek te blijven komen".

Op blz. 49 staat in de bijdrage van Maarten Asscher:
"De meeste boekhandels op internet zijn helemaal geen boekhandels, maar als supermarkt vermomde databases, zonder voldoende besef van wat boekenlezers beweegt". 

Ik ben het niet met zijn uitspraak eens. Internetboekhandels weten wel degelijk wat lezers beweegt, met dien verstande dat zij precies weten wat hun lezers beweegt.

Vrij naar dit citaat:
"De meeste bibliotheken op internet zijn helemaal geen bibliotheken, maar als supermarkt vermomde databases, zonder voldoende besef van wat bibliotheekbezoekers beweegt". 

Met betrekking tot het eerste deel van dit citaat kunnen we stellen dat het zover nog niet is gekomen, maar de tendens is in gang gezet. Het laatste deel klopt helaas wel voor de meeste bibliotheken of beter gezegd bibliotheekmedewerkers. Zij verdiepen zich niet of in onvoldoende mate in zoekgedrag, selectiegedrag en 'vervolggedrag' van hun gebruikers.

Posted
 

Adding info to info! Link resolving in the Peace Palace Library.

Around 2004 the first -rather primitive version- of the link resolver 'Plinklet' was developed by the staff of the Peace Palace Library. Since then it gradually evolved to what it is now, a fast tool to collect and present extra information or links to this information in combination with static bibliographic data. This bibliographic data usually stems from the database which is at the base of the OPAC of the Peace Palace Library.

There were three important reasons to create this Plinklet ourselves. 
1. Buying a commercial one was to expensive and therefore
2. the wish to dynamically create links to fulltext articles and
3. the wish to give our own keywords more attention
led us, perhaps even forced us, to create our own link resolver.

In order to do so we decided we should use 'secondary databases or tables', meaning, we should create databases and the like to provide Plinklet with the raw data needed to build links or to add information to the rather static bibliographic data in the database feeding our OPAC. So we created a database with info about the availability of fulltext journals and articles (provider, threshold, etc) and we created translation tables (form code [98a] to word [=human rights] so to speak). Of course, we also needed tools to maintain these databases and as these databases are of our own design, these tools had to be of our own design too.

During the years 2003/4-2008/9 the scripting code used to build Plinklet (we use PHP) slowly developed, or to be more specific, slowly grew to a lot of code. In 2009 we had about 20.000 lines of code. As you can imagine it became harder and harder to find our way in this code and above all, as our scripting skills developed, we also recognized some flaws and inconsistencies in Plinklet. So we stopped developing and took some time to decide what to do. Cleaning up the old code? Creating new code? Rearranging our secondary databases?

In the beginning of 2010 we had made up our minds. We would write new code, rearrange some databases/tables and add a couple of new tables. However, the timeline to do this was short. In the beginning of 2010 the management of the Peace Palace Library also decided to update the library system, meaning that the way we used OPAC data would change. So yet another reason to rewrite our Plinklet, but we had to do that before the end of May, 2010, because then our new library system would be ready. We actually had just about 4 months to recreate our Plinklet. Just remember, we gradually developed the old Plinklet in the course of almost 6 years. The new one had to be ready in just 4 months, with some new features in it of course. A hell of job!

We managed to complete our new version of Plinklet right in time, however it only worked within the context of the new OPAC. So we used two versions of the Plinklet for a while, the new one in combination with our OPAC and the old one in combination with the rest (newtitles, ejournals, toc, alerts etc.). Since the beginning of September we are introducing the new Plinklet also in the last mentioned areas. You will already see it in our so called newtitles and alerts and in the next couple of weeks it will appear everywhere else on our website.

After this is done we are not ready working on our link resolver, Plinklet. We are very seriously considering some extra features like emailing and printing Plinklet data -as a matter of fact we already introduced another feature, collecting (personal) session data, see Plinklet window all the way down- to be of better service to our users.

Curious? Take a look at http://www.ppl.nl > catalogue and / or http://www.ppl.nl > newtitles to get an actual impression of our updated Plinklet link resolver. Click the Plinklet icon.

Posted
 

Bibliotheektoekomst.

Zojuist heb ik het kwartaalblad E-data&research, jaargang 5 nummer 2/september 2010 gelezen. Van voor tot achter, omdat ik dit blad erg informatief vind. Als ondertitel voert het blad: "Kwartaalblad over data en onderzoek in alfa- en gammawetenschappen".

Hoewel de Koninklijke Bibliotheek één van de supporters is van dit blad, vindt de lezer toch niets terug over bibliotheken in de naamgeving. Volstrekt ten onrechte!

Want wat is namelijk het geval? In vrijwel ieder artikel in dit blad wordt -soms zeer prominent- de rol dan wel beoogde rol van bibliotheken en in mindere mate van archieven genoemd bij allerlei projecten. Ik geef als voorbeeld het interview met H. Van Sompel. In dit interview krijgt Van Sompel een bladzijde lang de gelegenheid even stil te staan bij tal van zijn werkzaamheden en initiatieven. Bijna altijd noemt hij bij zijn projecten een bibliotheek of het bibliotheekwezen. Er is sowieso geen andere bladzijde in deze uitgave waar het woord bibliotheek niet valt.

Andere terzake doende begrippen in het blad zijn: wetenschappers, datamanagers, uitgevers, digitale informatie en archieven, open access, certificering, 'sustainability', e-books en ga zo maar verder. Kennelijk zien niet bibliotheekmensen in dit rijtje ook een plaats voor bibliotheken. En daar zit hem nou net de kneep. 

Voor mij althans, want ik weet dat er nogal wat bibliotheken zijn die moeite hebben met het bepalen van hun rol in het snel veranderende informatielandschap. Enerzijds wordt dit veroorzaakt door interne factoren als krimpende budgetten en een management dat zich alleen hierop richt en/of onvoldoende kennis van de ontwikkelingen of onvoldoende gelegenheid krijgen die ontwikkelingen te kunnen volgen en toepassen. Anderzijds zijn er externe factoren als onrealistische verwachtingen van de gebruikersgroep en no way out contracten met 'leverende' partijen. Uiteraard is het mogelijk om beide soorten factoren naar believen uit te breiden.

Toch lijkt mij de tijd rijp dat, ondanks de belemmeringen zojuist geschetst, bibliotheken zich met gezwinde spoed richten op het bijsturen van hun koers binnen de wereld van de informatieverstrekking. Een blad als E-data&research ziet -als vanzelfsprekend- een belangrijke rol weggelegd voor bibliotheken en archieven. Laat daarom bibliotheken een relevante en vernieuwde, ja zelfs een vernieuwende, rol gaan spelen, want anders lijkt die rol binnen afzienbare tijd overbodig.

Laat bibliotheken zich aansluiten bij tendensen, bijvoorbeeld in een rol als datamanagers. Laat bibliotheken rekening houden met een instelling van de gebruiker als 'embrace the random'. Niet door random aan te bieden, maar door breed en gelaagd aan te bieden, dus door bij de data de mate van random aan te geven. Laat bibliotheken een rol spelen in de bundeling van informatie, maar niet enkel door het toekennen van onderwerpsaanduidingen aan papieren informatiedragers, maar door groepering en samenbrengen van diverse dragers van data en de attendering daarop. Alleen zo zie ik in de ietsjes verdere toekomst nog een rol voor speciale bibliotheken weggelegd.

Posted
 

HeinOnline webinar

Zojuist heb ik een uur lang een zeer verhelderende webinar gevolgd met de naam AALL 2010 Encore Presentation - What's New in HeinOnline (helaas nog niet als videopresentatie beschikbaar). Allerlei nieuwe voorzieningen passeerden de revue, veelal 'producten' rondom een thema, als 'World Constitutions Illustrated'. Gebruikers van dit en andere producten worden zelfs uitgenodigd te participeren, tot op zekere hoogte zelfs te redigeren. Over interactie gesproken!

Opvallend was eigenlijk dat de spreekster zich richtte op wetenschappers en/of studenten en daar zit hem de kneep, althans voor mij. Want HeinOnline als -vooral- fulltextaanbieder doet wat eigenlijk bibliotheken zouden moeten doen. Hein biedt (meta)data aan, legt relaties naar secundaire en andere relevante literatuur, die dan ook weer fulltext kan worden bestudeerd of gedownload of geprint. Kortom Hein voert een uitgebreide en diepgaande redactie over beschikbare juridische literatuur, uitgevoerd door mensen van vlees en bloed en door geautomatiseerde processen. Op deze manier wordt het aanbod verrijkt door deskundig oordeel, deskundige koppelingen. En dat zelfs naar actuele internetbronnen.

Al tijden dring ik aan op een discussie binnen de bibliotheek van het Vredespaleis over de focus van die bibliotheek. Staat enkel het aanbieden van -liefst heel veel- data in het brandpunt van de werkzaamheden of moet dat de manier van aanbieden zijn: aanbieden en verrijken en rubriceren rondom thema's, onder redactie en/of (semi)geautomatiseerd? Alleen zo ziet ondergetekende een grond voor het voortbestaan van bijzondere bibliotheken, zoals de bibliotheek van het Vredespaleis. Daar niet over nadenken en niet de koers verleggen betekent mijns insziens, dat dit soort bibliotheken links en rechts ingehaald worden door niet bibliothecaire partijen, commercieel opererende bedrijven als HeinOnline.

Waar ik bevreesd voor ben, gebeurt dus nu al.

Posted
 

De bibliotheek van het Vredespaleis en paper.li

Eerder twitterde ik over paper.li ("Ik ben ook al zeer tevreden met mijn aadjanson Daily via paper li: http://paper.li/aadjanson, lijkt een heel heel klein beetje op Flipboard 9:10 AM Jul 27th via API.").

Zij die serieus omgaan met twitteraars en dus alleen diegenen volgen die in welk opzicht belangrijk zijn (zakelijk, persoonlijk), mogen er ook op rekenen dat die vrienden geregeld twitteren over zaken die je wilt weten. En natuurlijk zijn de gesuggereerde links in de berichtjes dan ook bovengemiddeld interessant. 

Maar niet altijd ben je dan in de gelegenheid al die links te volgen. Dan is het dus handig om op een rustig moment die links nog eens te bekijken en eventueel ook te volgen. En dat is dus precies wat paper.li doet. Een -in de vorm van een krantje, inclusief advertenties dat wel- overzicht bieden van die deels inhoudelijk weergegeven links in een dageditie.

Anders wordt het als een bibliotheek een twitter account heeft en als instelling velen passief volgt. In de bibliotheek van het Vredespaleis (http://www.ppl.nl) wordt actief gebruikt gemaakt van een twitter account. Nieuws, aanwinsten, aankondigingen en wat al niet meer, als het maar met de bibliotheek te maken heeft, komen in de tweets aan bod. Inmiddels wordt de bibliotheek door meer dan 1500 twitteraars 'from all over the world' gevolgd.

Het zelf weer volgen werd, gebruikmakende van dat twitteraccount (peacepalace), aanvankelijk niet gedaan. Maar een tijdje geleden hebben we toch uit onze volgers zo'n 650 te volgen twitteraars 'meegenomen'. Ten eerste om een niet al te scheve verhouding volgen-tevolgen te krijgen, immers dat kan ongunstig (je kunt als spammer worden beschouwd) voor je uitpakken. En ten tweede biedt het een mogelijkheid om eens te kijken wat voor vlees je in kuip hebt.

En ook voor de bibliotheek maken we op grond van die gevolgde twitteraars een krant, met de welluidende naam 'Peace Palace Library Daily', http://paper.li/peacepalace. In één oogopslag is dan te achterhalen wat (een deel) van onze volgers bezighoudt. Informatief. 

In tegenstelling tot wat ik verwachtte, namelijk een doorsnee krantje met van alles en nog wat, blijkt toch dat degenen die peacepalace volgen er voor zorg dragen dat http://paper.li/peacepalace informatie bundelt waar boeken, bibliotheken, recht, internationale gebeurtenissen de boventoon voeren. Kennelijk behoren onze volgers tot onze doelgroep.

Posted
 

Ik ben nogal gecharmeerd van Pearltrees.

Ik ben nogal gecharmeerd van Pearltrees (http://www.pearltrees.com/). Maar wat is het eigenlijk? Ik maak me er met een Jantje van Leiden vanaf door voor een antwoord op deze vraag gewoon te citeren van de website van Pearltrees: "Pearltrees is a social curation tool. It lets you organize, discover and share the stuff you like on the web.". Beter kan ik het niet zeggen.

Volgens mij is deze tool heel goed in te zetten bij het verzamelen van relevante webinfo rondom een onderwerp of vraagstelling, die behandeld of afgehandeld moet worden door een groep mensen. Maar het staat ook een individu vrij om al het werk in diverse "pareltjes" onder te brengen.

Stel dat een groep bibliotheekmedewerkers, in verschillende bibliotheken werkzaam, zich willen bezig houden met de toekomst van wetenschappelijke bibliotheken. Ik verklap geen geheim wanneer ik stel dat daar veel informatie over te vinden is. En dat deze informatie ingedeeld kan worden in subjes. Zo zou één van die bibliotheekmedewerkers zich meer kunnen richten op 'klantgerichtheid' of op 'vernieuwing' of misschien zelfs op 'toepassing van web 2.0 tools' of 'fysiek en digitaal'. 

Ieder van die subjes kunnen een eigen parel krijgen, beheerd door een persoon. En iedere parel kan een aparte plek krijgen in een groter geheel of onderdeel uitmaken van een verzameling verwijzingen naar soortgelijke informatie. Anders gezegd iedere parel kan worden gekoppeld aan andere parels in een bepaalde hierarchische structuur. Hoe de verschillende personen in een samenwerkingsverband die structuur bepalen is in feite niet relevant. Wat de één een belangrijke parel vindt krijgt een aparte plek in de structuur en voor de ander kan die parel een onderdeel uitmaken van een andere parel. Wat uiteindelijk telt is dat de informatie bij elkaar staat.

Het leuke is ook dat de "pearl" te embedden valt op een website. Dus het werk kan onmiddellijk en live worden gepresenteerd aan belangstellenden (zie voor een eenvoudig voorbeeld: http://www.ppl.nl/pearltrees). En mocht er iets veranderen in een pearl dan werkt dat natuurlijk onmiddellijk door in de pearltrees die die pearl hebben opgenomen. 

Kortom Pearltrees ziet er goed uit, is erg sociaal en toch goed in te zetten in bepaalde werkprocessen.

Posted
 

Baanbrekend onderwijs!

Als alumnus van de Univeristeit Leiden ontvang ik geregeld het blad Leidraad. Ik lees dat blad altijd met veel genoegen. Maar ik zeg er onmiddellijk bij dat ik niet doneer aan die club en wel om de volgende reden. Ik vind namelijk dat de Universiteit niet moet worden gesubsidieerd door oud-studenten om bijvoorbeeld nieuw en/of veelbelovend onderzoek in gang te zetten of buitenlandse studenten in staat moet stellen te komen studeren in Leiden. Dat hoort een intrinsiek deel van het beleid van de universiteit te zijn. En die universiteit moet daar ook middelen voor beschikbaar stellen. Nu weet ik wel dat universiteiten beperkte middelen hebben, maar wat het zwaarst is, moet het zwaarst wegen. Kwestie van prioriteren dus.

Maar goed, in de laatste Leidraad, voorjaar 2010, een interview met een aantal jonge academici, waaronder de iranist Ashgar Seyed-Gohrab. De heer Seyed-Gohrab is tevens vicevoorzitter van De Jonge Akademie (DJA), opgericht door het KNAW. Hij verhaalt over wat DJA doet, maar ook over onderzoek en onderwijs. Nou ja, onderwijs noemt hij wel, maar hij heeft het toch vooral over onderzoek. Naar excellentie streven in dat onderzoek, kennis vergaren, verbeteren en delen, gretigheid bij jonge onderzoekers en dergelijke zaken meer, passeren de revue. Prachtig allemaal!

Maar ik baal van zijn uitspraak: "Ik heb nooit van baanbrekend onderwijs gehoord, wel van baanbrekend onderzoek." Wat hij naar mening vergeet is dat onderzoek zonder onderwijs niet mogelijk is. Dat baanbrekend onderzoek alleen mogelijk kan zijn als er ergens baanbrekend onderwijs is. Overigens dat onderwijs dient in mijn optiek breed opgevat te worden. Onderwijs vindt thuis plaats, op school, kortom in de omgeving waarin men opgroeit. De universiteit heeft daarin uiteraard ook een belangrijke plaats. 

Een goede universiteit zorgt ervoor dat het onderwijs optimaal verzorgd is. Alleen zo is de kans op baanbrekend onderzoek groter. Universiteiten zouden het niet moeten hebben van een enkele baanbrekende hoogvlieger. Is een universiteit goed, is het genoten universitaire onderwijs goed als zo'n wetenschapper doorstroomt naar meer prestigieuse instellingen meestal in het buitenland, lees Amerika? Ik denk dat dat toch niet voldoende is om een juist kwaliteitsoordeel te vellen.

Ronduit belachelijk is het ontbreken van aandacht voor de bibliotheek in dit alles, dus zowel in het onderwijs als in het onderzoek. Juist de iranist Seyed-Gohrab weet natuurlijk dat zijn vakgebied uitstekend is afgedekt in de Leidse bibliotheek. En als hij vindt dat dat niet zo is, dient hij zich juist hard te maken om dat te verbeteren.

Eigenlijk dient de universiteit goed onderwijs en onderzoek te faciliteren door goede docenten aan te trekken, onderzoek te stimuleren en daarvoor de gereedschappen te bieden. De bibliotheek, in alle facetten, is een gereedschapskist die in ieder baanbrekend onderzoek een cruciale rol speelt. Dat wordt licht vergeten, helaas!

Posted